21. Quarta coniugazione: audio
Il modello significa ascoltare. Paradigma: audio, audis, audivi, auditum, audire. Il presente conserva il tema in i, mentre imperfetto e futuro presentano -ie- nelle forme previste dal paradigma. Audiunt ha -iu-, non -i- soltanto. Le forme contratte del perfetto, come audisti e audisse, sono frequenti.
Indicativo e congiuntivo
| Tempo | Io | Tu | Egli / ella | Noi | Voi | Essi / esse |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Presente | audio | audis | audit | audimus | auditis | audiunt |
| Imperfetto | audiebam | audiebas | audiebat | audiebamus | audiebatis | audiebant |
| Futuro semplice | audiam | audies | audiet | audiemus | audietis | audient |
| Perfetto | audivi | audivisti | audivit | audivimus | audivistis | audiverunt |
| Piuccheperfetto | audiveram | audiveras | audiverat | audiveramus | audiveratis | audiverant |
| Futuro anteriore | audivero | audiveris | audiverit | audiverimus | audiveritis | audiverint |
| Tempo | Io | Tu | Egli / ella | Noi | Voi | Essi / esse |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Presente | audior | audiris | auditur | audimur | audimini | audiuntur |
| Imperfetto | audiebar | audiebaris | audiebatur | audiebamur | audiebamini | audiebantur |
| Futuro semplice | audiar | audieris | audietur | audiemur | audiemini | audientur |
| Perfetto | auditus sum | auditus es | auditus est | auditi sumus | auditi estis | auditi sunt |
| Piuccheperfetto | auditus eram | auditus eras | auditus erat | auditi eramus | auditi eratis | auditi erant |
| Futuro anteriore | auditus ero | auditus eris | auditus erit | auditi erimus | auditi eritis | auditi erunt |
| Tempo | Io | Tu | Egli / ella | Noi | Voi | Essi / esse |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Presente | audiam | audias | audiat | audiamus | audiatis | audiant |
| Imperfetto | audirem | audires | audiret | audiremus | audiretis | audirent |
| Perfetto | audiverim | audiveris | audiverit | audiverimus | audiveritis | audiverint |
| Piuccheperfetto | audivissem | audivisses | audivisset | audivissemus | audivissetis | audivissent |
| Tempo | Io | Tu | Egli / ella | Noi | Voi | Essi / esse |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Presente | audiar | audiaris | audiatur | audiamur | audiamini | audiantur |
| Imperfetto | audirer | audireris | audiretur | audiremur | audiremini | audirentur |
| Perfetto | auditus sim | auditus sis | auditus sit | auditi simus | auditi sitis | auditi sint |
| Piuccheperfetto | auditus essem | auditus esses | auditus esset | auditi essemus | auditi essetis | auditi essent |
Nelle forme composte la tabella usa il maschile: sostituisci -us e -i con -a e -ae per il femminile, con -um e -a per il neutro. La persona è indicata da sum; genere e numero dal participio. Le sei colonne seguono sempre lo stesso ordine, così puoi confrontare direttamente le coniugazioni.
Imperativi e forme nominali
| Tempo e diatesi | 2ª singolare | 3ª singolare | 2ª plurale | 3ª plurale |
|---|---|---|---|---|
| Presente attivo | audi | Non presente | audite | Non presente |
| Futuro attivo | audito | audito | auditote | audiunto |
| Presente passivo | audire | Non presente | audimini | Non presente |
| Futuro passivo | auditor | auditor | Non presente nel modello scolastico | audiuntor |
| Forma | Attivo | Passivo |
|---|---|---|
| Infinito presente | audire | audiri |
| Infinito perfetto | audivisse | auditum, -am, -um esse (pl. -os, -as, -a) |
| Infinito futuro | auditurum, -am, -um esse (pl. -os, -as, -a) | auditum iri |
| Participio presente | audiens, audientis | Non presente |
| Participio perfetto | Non presente nel verbo attivo regolare | auditus, -a, -um |
| Participio futuro | auditurus, -a, -um | Non presente; il gerundivo ha altra funzione |
| Forma | Paradigma |
|---|---|
| Gerundio: genitivo | audiendi |
| Gerundio: dativo / ablativo | audiendo |
| Gerundio: accusativo con ad | audiendum |
| Gerundivo | audiendus, -a, -um |
| Supino in -um / in -u | auditum / auditu |
audiebat.
Ascoltava.
Imperfetto indicativo attivo: la forma presenta l’azione nel suo svolgimento o nella sua ripetizione.