← Tutti i riassunti

Latino

Latino.

Dalle prime declinazioni alla sintassi del periodo. Spiegazioni, tabelle, esempi tradotti, 60 esercizi con soluzioni e 6 versioni guidate.

Fai il quiz →
54capitoli
184tabelle grammaticali
Come studiareCerca un argomento oppure apri un capitolo dall’indice. I titoli ti portano direttamente alla spiegazione corretta.

25. Fero, eo e fio

Questi verbi molto frequenti combinano temi diversi o alternanze che non seguono in ogni punto i modelli regolari. Conviene riconoscere prima le forme più ricorrenti e poi collegarle al paradigma. “Irregolare” non significa privo di struttura: gran parte del sistema del perfetto resta regolare una volta noto il tema.

Fero, fers, tuli, latum, ferre: portare

Tavola 119 Indicativo attivo
TempoIoTuEgli / ellaNoiVoiEssi / esse
Presenteferofersfertferimusfertisferunt
Imperfettoferebamferebasferebatferebamusferebatisferebant
Futuro sempliceferamferesferetferemusferetisferent
Perfettotulitulistitulittulimustulististulerunt
Piuccheperfettotuleramtulerastulerattuleramustuleratistulerant
Futuro anterioretulerotuleristulerittulerimustuleritistulerint
Tavola 120 Indicativo passivo
TempoIoTuEgli / ellaNoiVoiEssi / esse
Presenteferorferrisferturferimurferiminiferuntur
Imperfettoferebarferebarisferebaturferebamurferebaminiferebantur
Futuro sempliceferarfererisfereturferemurfereminiferentur
Perfettolatus sumlatus eslatus estlati sumuslati estislati sunt
Piuccheperfettolatus eramlatus eraslatus eratlati eramuslati eratislati erant
Futuro anteriorelatus erolatus erislatus eritlati erimuslati eritislati erunt
Tavola 121 Congiuntivo attivo
TempoIoTuEgli / ellaNoiVoiEssi / esse
Presenteferamferasferatferamusferatisferant
Imperfettoferremferresferretferremusferretisferrent
Perfettotulerimtuleristulerittulerimustuleritistulerint
Piuccheperfettotulissemtulissestulissettulissemustulissetistulissent
Tavola 122 Congiuntivo passivo
TempoIoTuEgli / ellaNoiVoiEssi / esse
Presenteferarferarisferaturferamurferaminiferantur
Imperfettoferrerferrerisferreturferremurferreminiferrentur
Perfettolatus simlatus sislatus sitlati simuslati sitislati sint
Piuccheperfettolatus essemlatus esseslatus essetlati essemuslati essetislati essent
Tavola 123 Fero: forme da memorizzare
CategoriaForme
Imperativo presente attivo / passivofer, ferte / ferre, ferimini
Imperativo futuro attivoferto, ferto, fertote, ferunto
Imperativo futuro passivofertor, fertor, nessuna 2ª plur. ordinaria, feruntor
Infiniti attiviferre; tulisse; laturum esse
Infiniti passiviferri; latum esse; latum iri
Participiferens, ferentis; latus, -a, -um; laturus, -a, -um
Gerundio e gerundivoferendi, ferendo, ad ferendum, ferendo; ferendus, -a, -um
Supinilatum, latu

I composti possono cambiare aspetto nei diversi temi: aufero, abstuli, ablatum, auferre, portare via; confero, contuli, collatum, riunire o confrontare; refero, rettuli, relatum, riportare; offero, obtuli, oblatum, offrire; suffero, sustuli, sublatum, sopportare. Le forme sustuli e sublatum sono condivise con tollo: il contesto e il dizionario sono indispensabili.

Eo, is, ii o ivi, itum, ire: andare

Tavola 124 Eo: indicativo
TempoIoTuEgli / ellaNoiVoiEssi / esse
Presenteeoisitimusitiseunt
Imperfettoibamibasibatibamusibatisibant
Futuro sempliceiboibisibitibimusibitisibunt
Perfettoiiiistiiitiimusiistisierunt
Piuccheperfettoieramierasieratieramusieratisierant
Futuro anterioreieroierisieritierimusieritisierint
Tavola 125 Eo: congiuntivo
TempoIoTuEgli / ellaNoiVoiEssi / esse
Presenteeameaseateamuseatiseant
Imperfettoiremiresiretiremusiretisirent
Perfettoierimierisieritierimusieritisierint
Piuccheperfettoiissemiissesiissetiissemusiissetisiissent
Tavola 126 Eo: forme non finite e imperativo
CategoriaForme
Imperativo presente / futuroi, ite / ito, ito, itote, eunto
Infinitoire; iisse (anche ivisse); iturum esse
Participio presenteiens, euntis; plurale euntes, euntia
Participio futuroiturus, -a, -um
Gerundio / gerundivoeundi, eundo, ad eundum, eundo / eundus, -a, -um
Supinoitum; forma in -u di uso limitato
Passivo impersonaleitur, si va; itum est, si andò; eundum est, bisogna andare

Il perfetto presenta anche la serie con iv-: ivi, ivisti, ivit, ivimus, ivistis, iverunt; le forme con ii possono contrarsi, per esempio isti e isse. Nella tabella iisti e iisse mostrano la formazione non contratta. Eo è intransitivo; alcuni composti possono essere transitivi, come adeo e transeo, e ammettere un passivo personale. Pereo significa perire, redeo ritornare, abeo allontanarsi, exeo uscire.

Fio, fis, factus sum, fieri: diventare, accadere, essere fatto

Tavola 127 Fio: indicativo
TempoIoTuEgli / ellaNoiVoiEssi / esse
Presentefiofisfitfimusfitisfiunt
Imperfettofiebamfiebasfiebatfiebamusfiebatisfiebant
Futuro semplicefiamfiesfietfiemusfietisfient
Perfettofactus sumfactus esfactus estfacti sumusfacti estisfacti sunt
Piuccheperfettofactus eramfactus erasfactus eratfacti eramusfacti eratisfacti erant
Futuro anteriorefactus erofactus erisfactus eritfacti erimusfacti eritisfacti erunt
Tavola 128 Fio: congiuntivo
TempoIoTuEgli / ellaNoiVoiEssi / esse
Presentefiamfiasfiatfiamusfiatisfiant
Imperfettofieremfieresfieretfieremusfieretisfierent
Perfettofactus simfactus sisfactus sitfacti simusfacti sitisfacti sint
Piuccheperfettofactus essemfactus essesfactus essetfacti essemusfacti essetisfacti essent

L’infinito presente è fieri, il perfetto factum esse con accordo del participio; il futuro passivo corrispondente a facio è factum iri. L’imperativo fi, fite è raro; non bisogna costruire da fio un intero sistema di participi e gerundi inesistenti. Faciendus è il gerundivo di facio. Fio funziona da passivo di facio (“essere fatto”), ma anche da verbo autonomo (“diventare”, “accadere”). I composti in -ficio, come conficio, hanno generalmente passivo in -ficior: conficior, non una semplice composizione con fio.

Torna all’indice ↑
Torna all’inizio ↑

Ripetizioni personalizzate · Da 15€/h

Un dubbio da chiarire?
Studiamolo insieme.

Offro lezioni personalizzate per studenti delle superiori e dell’università: spiegazioni chiare, esercizi guidati e un metodo costruito sulle tue esigenze. Scopri le materie e le tariffe, oppure prenota una lezione per lavorare sul tuo programma.