18. Prima coniugazione: laudo
Il modello significa lodare. Paradigma: laudo, laudas, laudavi, laudatum, laudare. Il presente congiuntivo cambia la vocale caratteristica a in e: laudem. Il futuro indicativo ha -bo, -bis, -bit. Distingui laudem (che io lodi) da laudabo (loderò).
Indicativo e congiuntivo
| Tempo | Io | Tu | Egli / ella | Noi | Voi | Essi / esse |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Presente | laudo | laudas | laudat | laudamus | laudatis | laudant |
| Imperfetto | laudabam | laudabas | laudabat | laudabamus | laudabatis | laudabant |
| Futuro semplice | laudabo | laudabis | laudabit | laudabimus | laudabitis | laudabunt |
| Perfetto | laudavi | laudavisti | laudavit | laudavimus | laudavistis | laudaverunt |
| Piuccheperfetto | laudaveram | laudaveras | laudaverat | laudaveramus | laudaveratis | laudaverant |
| Futuro anteriore | laudavero | laudaveris | laudaverit | laudaverimus | laudaveritis | laudaverint |
| Tempo | Io | Tu | Egli / ella | Noi | Voi | Essi / esse |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Presente | laudor | laudaris | laudatur | laudamur | laudamini | laudantur |
| Imperfetto | laudabar | laudabaris | laudabatur | laudabamur | laudabamini | laudabantur |
| Futuro semplice | laudabor | laudaberis | laudabitur | laudabimur | laudabimini | laudabuntur |
| Perfetto | laudatus sum | laudatus es | laudatus est | laudati sumus | laudati estis | laudati sunt |
| Piuccheperfetto | laudatus eram | laudatus eras | laudatus erat | laudati eramus | laudati eratis | laudati erant |
| Futuro anteriore | laudatus ero | laudatus eris | laudatus erit | laudati erimus | laudati eritis | laudati erunt |
| Tempo | Io | Tu | Egli / ella | Noi | Voi | Essi / esse |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Presente | laudem | laudes | laudet | laudemus | laudetis | laudent |
| Imperfetto | laudarem | laudares | laudaret | laudaremus | laudaretis | laudarent |
| Perfetto | laudaverim | laudaveris | laudaverit | laudaverimus | laudaveritis | laudaverint |
| Piuccheperfetto | laudavissem | laudavisses | laudavisset | laudavissemus | laudavissetis | laudavissent |
| Tempo | Io | Tu | Egli / ella | Noi | Voi | Essi / esse |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Presente | lauder | lauderis | laudetur | laudemur | laudemini | laudentur |
| Imperfetto | laudarer | laudareris | laudaretur | laudaremur | laudaremini | laudarentur |
| Perfetto | laudatus sim | laudatus sis | laudatus sit | laudati simus | laudati sitis | laudati sint |
| Piuccheperfetto | laudatus essem | laudatus esses | laudatus esset | laudati essemus | laudati essetis | laudati essent |
Nelle forme composte la tabella usa il maschile: sostituisci -us e -i con -a e -ae per il femminile, con -um e -a per il neutro. La persona è indicata da sum; genere e numero dal participio. Le sei colonne seguono sempre lo stesso ordine, così puoi confrontare direttamente le coniugazioni.
Imperativi e forme nominali
| Tempo e diatesi | 2ª singolare | 3ª singolare | 2ª plurale | 3ª plurale |
|---|---|---|---|---|
| Presente attivo | lauda | Non presente | laudate | Non presente |
| Futuro attivo | laudato | laudato | laudatote | laudanto |
| Presente passivo | laudare | Non presente | laudamini | Non presente |
| Futuro passivo | laudator | laudator | Non presente nel modello scolastico | laudantor |
| Forma | Attivo | Passivo |
|---|---|---|
| Infinito presente | laudare | laudari |
| Infinito perfetto | laudavisse | laudatum, -am, -um esse (pl. -os, -as, -a) |
| Infinito futuro | laudaturum, -am, -um esse (pl. -os, -as, -a) | laudatum iri |
| Participio presente | laudans, laudantis | Non presente |
| Participio perfetto | Non presente nel verbo attivo regolare | laudatus, -a, -um |
| Participio futuro | laudaturus, -a, -um | Non presente; il gerundivo ha altra funzione |
| Forma | Paradigma |
|---|---|
| Gerundio: genitivo | laudandi |
| Gerundio: dativo / ablativo | laudando |
| Gerundio: accusativo con ad | laudandum |
| Gerundivo | laudandus, -a, -um |
| Supino in -um / in -u | laudatum / laudatu |
laudabat.
Lodava.
Imperfetto indicativo attivo: la forma presenta l’azione nel suo svolgimento o nella sua ripetizione.