22. Coniugazione mista: capio
Il modello significa prendere. Paradigma: capio, capis, cepi, captum, capere. La coniugazione mista appartiene alla terza, ma inserisce i in varie forme. L’infinito è capere, non capire; l’imperfetto congiuntivo è caperem, non capirem. Confronta caperis (presente passivo) con capieris (futuro passivo).
Indicativo e congiuntivo
| Tempo | Io | Tu | Egli / ella | Noi | Voi | Essi / esse |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Presente | capio | capis | capit | capimus | capitis | capiunt |
| Imperfetto | capiebam | capiebas | capiebat | capiebamus | capiebatis | capiebant |
| Futuro semplice | capiam | capies | capiet | capiemus | capietis | capient |
| Perfetto | cepi | cepisti | cepit | cepimus | cepistis | ceperunt |
| Piuccheperfetto | ceperam | ceperas | ceperat | ceperamus | ceperatis | ceperant |
| Futuro anteriore | cepero | ceperis | ceperit | ceperimus | ceperitis | ceperint |
| Tempo | Io | Tu | Egli / ella | Noi | Voi | Essi / esse |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Presente | capior | caperis | capitur | capimur | capimini | capiuntur |
| Imperfetto | capiebar | capiebaris | capiebatur | capiebamur | capiebamini | capiebantur |
| Futuro semplice | capiar | capieris | capietur | capiemur | capiemini | capientur |
| Perfetto | captus sum | captus es | captus est | capti sumus | capti estis | capti sunt |
| Piuccheperfetto | captus eram | captus eras | captus erat | capti eramus | capti eratis | capti erant |
| Futuro anteriore | captus ero | captus eris | captus erit | capti erimus | capti eritis | capti erunt |
| Tempo | Io | Tu | Egli / ella | Noi | Voi | Essi / esse |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Presente | capiam | capias | capiat | capiamus | capiatis | capiant |
| Imperfetto | caperem | caperes | caperet | caperemus | caperetis | caperent |
| Perfetto | ceperim | ceperis | ceperit | ceperimus | ceperitis | ceperint |
| Piuccheperfetto | cepissem | cepisses | cepisset | cepissemus | cepissetis | cepissent |
| Tempo | Io | Tu | Egli / ella | Noi | Voi | Essi / esse |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Presente | capiar | capiaris | capiatur | capiamur | capiamini | capiantur |
| Imperfetto | caperer | capereris | caperetur | caperemur | caperemini | caperentur |
| Perfetto | captus sim | captus sis | captus sit | capti simus | capti sitis | capti sint |
| Piuccheperfetto | captus essem | captus esses | captus esset | capti essemus | capti essetis | capti essent |
Nelle forme composte la tabella usa il maschile: sostituisci -us e -i con -a e -ae per il femminile, con -um e -a per il neutro. La persona è indicata da sum; genere e numero dal participio. Le sei colonne seguono sempre lo stesso ordine, così puoi confrontare direttamente le coniugazioni.
Imperativi e forme nominali
| Tempo e diatesi | 2ª singolare | 3ª singolare | 2ª plurale | 3ª plurale |
|---|---|---|---|---|
| Presente attivo | cape | Non presente | capite | Non presente |
| Futuro attivo | capito | capito | capitote | capiunto |
| Presente passivo | capere | Non presente | capimini | Non presente |
| Futuro passivo | capitor | capitor | Non presente nel modello scolastico | capiuntor |
| Forma | Attivo | Passivo |
|---|---|---|
| Infinito presente | capere | capi |
| Infinito perfetto | cepisse | captum, -am, -um esse (pl. -os, -as, -a) |
| Infinito futuro | capturum, -am, -um esse (pl. -os, -as, -a) | captum iri |
| Participio presente | capiens, capientis | Non presente |
| Participio perfetto | Non presente nel verbo attivo regolare | captus, -a, -um |
| Participio futuro | capturus, -a, -um | Non presente; il gerundivo ha altra funzione |
| Forma | Paradigma |
|---|---|
| Gerundio: genitivo | capiendi |
| Gerundio: dativo / ablativo | capiendo |
| Gerundio: accusativo con ad | capiendum |
| Gerundivo | capiendus, -a, -um |
| Supino in -um / in -u | captum / captu |
capiebat.
Prendeva.
Imperfetto indicativo attivo: la forma presenta l’azione nel suo svolgimento o nella sua ripetizione.